บทคัดย่อ

การทดลองเปรียบเทียบระยะเวลาในการเปลี่ยนอาหารจากอาหารมีชีวิตเป็นอาหารสำเร็จรูปแตกต่างกัน  5  ระยะเวลาในการอนุบาลลูกปลากระมังวัยอ่อน  Puntioplites  proctozysron  (Bleeker,  1865)  ดำเนินการทดลองที่สถานีประมงน้ำจืดจังหวัดเพชรบูรณ์  ระหว่างเดือนมีนาคม-เมษายน  2545  ระยะเวลา  35  วัน  ลูกปลากระมังมีขนาดน้ำหนักเฉลี่ยเริ่มต้น  0.001  กรัม  ความยาวเฉลี่ยเริ่มต้น  0.6  เซนติเมตร  การทดลองประกอบด้วย  ระยะเวลาที่เปลี่ยนอาหารแตกต่างกัน  5  ระยะเวลา  คือ  อนุบาลด้วยอาหารสำเร็จรูป  35  วัน,  อนุบาลด้วยไรแดง  7,  14,  21  วัน  จากนั้นอนุบาลด้วยอาหารสำเร็จรูปจนถึง  35  วัน  และ  อนุบาลด้วยไรแดง  35  วัน  ทำการทดลองในตู้กระจกขนาด  45x90x45  เซนติเมตร  ใส่น้ำ  120  ลิตร  ที่ความหนาแน่น  500  ตัว/ตู้  ให้อาหารปลากินจนอิ่มวันละ  2  ครั้ง  มีการถ่ายเทน้ำแบบหมุนเวียน ในอัตรา  1  ลิตร/นาที  ผลการทดลองปรากฏว่าลูกปลากระมังมีน้ำหนักเฉลี่ยสุดท้ายเท่ากับ  0.07+0.02,  0.16+0.08,  0.18+0.02,  0.25+0.04  และ  0.25+0.01  กรัม  ตามลำดับ  โดยชุดการทดลองที่  3, 4 และ 5ไม่แตกต่างกัน (p>0.05)  แต่มากกว่าชุดการทดลองที่  1  อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ  (p<0.05)  ความยาวเฉลี่ยสุดท้ายเท่ากับ  1.70+0.15,  2.10+0.50,  2.30+0.15,  2.90+0.11  และ  2.80+0.25  เซนติเมตรตามลำดับ   ชุดการทดลองที่ 4 มีความยาวเฉลี่ยสุดท้ายมากกว่าทุกชุดการทดลอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ  (p<0.05)  อัตราการเจริญเติบโตจำเพาะเท่ากับ  11.91+0.86,  14.16+1.57,  14.77+0.33,  15.79+0.45  และ  15.73+0.13  เปอร์เซ็นต์/วัน  ตามลำดับ  ชุดการทดลองที่  2,  3,  4  และ  5  มีอัตราการเจริญเติบโตจำเพาะไม่แตกต่างกัน  (p>0.05) แต่มากกว่าชุดการทดลองที่ 1  อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ  (p<0.05)  และอัตรารอดตายเท่ากับ  40.87+10.19, 41.27+6.52, 63.13+4.16, 64.00+9.53 และ 61.74+6.73 เปอร์เซ็นต์  ตามลำดับ  พบว่าชุดการทดลองที่ 3, 4 และ 5 อัตรารอดตายไม่แตกต่างกัน (p>0.05) แต่มากกว่าชุดการทดลองที่  1  และ  2  อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ  (p<0.05)  จากการทดลองอนุบาลลูกปลากระมังด้วยระยะเวลาที่เหมาะสมในการเปลี่ยนอาหารจากไรแดงเป็นอาหารสำเร็จรูป  พบว่าระยะเวลาที่เหมาะสมคือ  อนุบาลด้วยไรแดง  14-21  วัน  (อายุ  21-28  วัน)  แล้วจึงอนุบาลด้วยอาหารสำเร็จรูป

การศึกษาความต้องการโปรตีนของลูกปลากระมังที่เลี้ยงด้วยอาหารที่มีระดับโปรตีนต่างกัน  5  ระดับ  คือ  20,  25,  30,  35  และ  40  เปอร์เซ็นต์  มีพลังงานที่ย่อยได้  290  กิโลแคลอรี/100  กรัม  ลูกปลากระมังมีน้ำหนักเฉลี่ยเริ่มต้นเท่ากับ  0.05+0.00  กรัม  ความยาวเฉลี่ยเริ่มต้น  1.90+0.10  เซนติเมตร  เลี้ยงในตู้กระจกขนาด  45x90x45  เซนติเมตร  ปริมาตรน้ำ  120  ลิตร  จำนวน  80  ตัว/ตู้  ให้อาหารปลากินจนอิ่มวันละ  2  ครั้ง  มีการถ่ายเทน้ำแบบหมุนเวียน  ในอัตรา  1  ลิตร/นาที  ระหว่างเดือนเมษายน-กรกฎาคม  2545  เป็นระยะเวลา  12  สัปดาห์  ผลการทดลองพบว่าลูกปลากระมังมีน้ำหนักเฉลี่ยสุดท้ายเท่ากับ  0.23+0.02,  0.39+0.07,  1.03+0.07,  1.32+0.10  และ  1.29+0.14  กรัม  น้ำหนักเพิ่มต่อวันเท่ากับ  0.002+0.000,  0.004+0.001,  0.012+0.001,  0.015+0.001  และ  0.015+0.001  กรัม/วัน  ความยาวเฉลี่ยสุดท้ายเท่ากับ  2.50+0.21,  3.10+0.15,  3.80+60.15,  4.40+0.17  และ  4.50+0.12  เซนติเมตร  อัตราการเจริญเติบโตจำเพาะเท่ากับ  1.81+0.09,  2.42+0.23,  3.60+0.07,  3.89+0.09  และ  3.87+0.13  เปอร์เซ็นต์/วัน  อัตราแลกเนื้อเท่ากับ  6.68+0.18,  4.86+0.63,  2.33+0.27,  1.67+0.12  และ  1.81+0.21  และอัตรารอดตายเท่ากับ  66.67+1.91,  73.75+3.31,  81.25+3.31,  91.25+1.25  และ  90.42+2.60  เปอร์เซ็นต์  ตามลำดับ  โดยพบว่าชุดการทดลองที่ได้รับอาหารที่มีระดับโปรตีน  35  และ  40  เปอร์เซ็นต์  มีการเจริญเติบโต  ความยาวเฉลี่ยสุดท้าย  อัตราการเจริญเติบโตจำเพาะ  อัตราแลกเนื้อ  และอัตรารอดตายมากกว่าชุดการทดลองที่ได้รับอาหารที่มีระดับโปรตีน  20,  25  และ  30  เปอร์เซ็นต์  อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ  (p<0.05)  จากการทดลองพบว่าอาหารที่มีระดับโปรตีนที่เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของลูกปลากระมัง  คือ  อาหารที่ระดับโปรตีน  35  เปอร์เซ็นต์

คำสำคัญ:  ปลากระมัง  ช่วงเวลาเปลี่ยนอาหาร  ความต้องการโปรตีน

Abstract

              An  experiment  on  comparison  of  5  different  time  of  replacing  live  food  with  artificial  diet  in  Smith’s  barb,  Puntioplites  proctozysron  (Bleeker,  1865)  fry  nursing  procedure  was  conducted  at  Petchaboon  Inland  Fisheries  Station  for  12  weeks  during  March-April  2002.  The  average  initial  size  of  fry  were  0.001  g  in  weight  and  0.6  cm  in  length.  The  5  treatments  consisted  of  5  different  transition  times.  Fry  were  fed  with  artificial  diet  for  35  days,  with  water  flea  7,  14  and  21,  days,  respectively,  and  then  were  replaced  with  artificial  diet  untill  35  days.  The  last  treatment  fed  with water  flea  for  35  days.  The  experiment  was  carried  out  in  45x90x45  cm  glass  aquaria,  which  contained  120  litre  of  water  at  stocking  rate  of  500  fry/aquarium  with  recirculation  water  system.  Fry  were  fed  at  apparent  satiation  twice  daily.  The  result  showed  that  the  final  mean  weights  were  0.07+0.02,  0.16+0.08,  0.18+0.02,  0.25+0.04  and  0.25+0.01  g,  respectively,  and  the  final  mean  weights  of  fish  in  treatment  3,  4  and  5  were  not  significant  difference  (p>0.05)  but  there  were  significantly  higher  than  treatment 1  (p<0.05).  The final  mean  lengths  were  1.70+0.15,  2.10+0.50,  2.30+0.15,  2.90+0.11  and  2.80+0.25  cm, respectively.  The  final  mean  lengths  of  fish  in  treatment  4  was  significantly  higher  than  the  other  treatments  (p<0.05).  The  specific  growth  rate  (SGR)  were  11.91+0.86,  14.16+1.57,  14.77+0.33,  15.79+0.45  and  15.73+0.13  %/day,  respectively.  SGR  of  treatment  2,  3,  4  and  5  were  not  significant  difference  (p>0.05)  but  there  were  significantly  higher  than  treatment  1  (p<0.05).  The  survival  rates  were  40.87+10.19,  41.27+6.52,  63.13+4.16,  64.00+9.53  and  61.74+6.73  %,  respectively. The  survival  rates of  fish  in  treatment  3,  4  and  5  were  not  significant  difference  (p>0.05)  but  there  were  significantly  higher  than  treatment  1  and  2  (p<0.05).  It  appeared  that  optimum  age  of  transition  for  Smith’s  barb  fries  was  in  the  range  of  14-21  days.

             The  study  on  optimum  protein  requirement  of  Smith’s  barb  fry  was  conducted  using  isocaloric  experimental  diet  containing  20,  25,  30,  35  and  40  %  protein  with  290  kcal/100  g  of  digestiblity  energy. The  average  initial  size  of  fry  were  1.90+0.10  g  in  weight  and  0.6+0.00  cm  in  length.. The  experiment  was  carried  out  in  45x90x45  cm  glass  aquaria,  contained  120  litre  of  water  at  stocking  density  of  80  fry/aquarium  with  recirculation  water  system.  Fry  were  fed  at  apparent  satiation  twice  daily  12  weeks  during  April–July  2002.  The  results  showed  that  the  final  mean  weight  were  0.23+0.02,  0.39+0.07,  1.03+0.07,  1.32+0.10  and  1.29+0.14  g,  daily  weight  gain  were  0.002+0.000,  0.004+0.001,  0.012+0.001,  0.015+0.001 and 0.015+0.001  g/day. The final  mean  lengths  were  2.50+0.21,  3.10+0.15,  3.80+60.15,  4.40+0.17  and  4.50+0.12  cm. The  specific  growth  rates  were  1.81+0.09,  2.42+0.23,  3.60+0.07,  3.89+0.09  and  3.87+0.13  %/day. Feed  conversion  ratio  were  6.68+0.18,  4.86+0.63,  2.33+0.27,  1.67+0.12  and  1.81+0.21,  and  survival  rates  were  66.67+1.91,  73.75+3.31,  81.25+3.31,  91.25+1.25  and  90.42+2.60  %  respectively.  All  growth  parameters  of  fed  with  35  and  40  %  protein  diets  were  significantly  higher  than  the  other  (p<0.05).  Conclusively,  the  optimum  protein  level  of  Smith’s  barb  fry  was  35  percentage.

Keywords:  Smith’s  barb  Puntioplites  proctozysron (Bleeker,  1865), Transition  period,   Protein  requirement