บทคัดย่อ

            ทดสอบการใช้เทคนิค NIRS ประเมินคุณค่าอาหารทางเคมีบางประการ เช่น โปรตีน ไขมัน ความชื้น เถ้า และเยื่อใย ในปลาป่น อาหารปลาสำเร็จรูปชนิดลอยน้ำที่ผลิตจำหน่าย และอาหารกุ้งชนิดจมน้ำที่ผลิตจำหน่าย และอาหารกุ้งทดสอบที่ทำขึ้น ด้วยเครื่อง NIRS ยี่ห้อ Bran & Luebbe รุ่น Infra Alyzer 2000 สร้างสมการประเมิน(Calibration Equation) โดยโปรแกรมสำเร็จรูป Sesame Version 2.1 วิเคราะห์แบบ Multiple Linear Regression และใช้เครื่อง NIRS ยี่ห้อ Bran & Luebbe รุ่น Infra Alyzer 500 ประเมินค่าอาหารกุ้งที่ทดสอบผลิต โดยโปรแกรม NSAS (The Near Infrared Spectral Analysis Software)วิเคราะห์แบบ Multiple Linear Regression (MLR) พร้อมทั้งแปลงข้อมูลโดยวิธี Secondary derivative และใช้โปรแกรม Unscrambler  Version 6.01 วิเคราะห์แบบ Partial Least square regression(PLSR) และทวนสอบ (Validation) ค่าสมการประเมินที่จัดทำขึ้นเพื่อตรวจสอบความถูกต้องแม่นยำของการประเมิน

            ผลการทดสอบพบว่า อาหารปลาชนิดลอยน้ำที่ผลิตเพื่อขาย มีแนวโน้มที่จะสามารถใช้เทคนิคการประเมินโดยNIRSได้ สมการประเมินที่จัดทำจากตัวอย่างจำนวน 76 ตัวอย่างสามารถใช้สร้างสมการประเมินและทวนสอบค่าที่ถูกต้องของโปรตีน ไขมัน ความชื้น เถ้า และเยื่อใย ได้ ในขณะที่ปลาป่นและอาหารกุ้งที่ผลิตเพื่อขาย ได้ใช้จำนวนตัวอย่างทั้งสิ้น 1246 และ 120 ตัวอย่างตามลำดับ พบว่ายังไม่สามารถจัดทำสมการประเมินที่ให้ค่าประเมินถูกต้องแม่นยำได้ (ค่าความผันแปรของการทวนสอบสูง) ซึ่งต้องพัฒนาวิธีการประเมินและกำหนดหลักเกณฑ์ในการยอมรับค่าประเมินที่เหมาะสมต่อไป 

เมื่อทำการทดสอบประเมินค่าโปรตีน ไขมัน ความชื้น ในอาหารกุ้ง 80 ตัวอย่างที่ทดสอบทำขึ้นเฉพาะ พบว่ามีแนวโน้มที่จะสามารถใช้เทคนิค NIRS ในการประเมินได้ ทำให้มีข้อสังเกตว่าในอนาคตแนวโน้ม การประเมินคุณภาพอาหารสัตว์น้ำโดยใช้ NIRS เพื่อลดค่าใช้จ่ายด้านสารเคมีและลดมลภาวะจากสารเคมีที่เหลือจากการวิเคราะห์ได้ ทั้งนี้ได้เสนอให้มีการกำหนด หลักเกณฑ์ การยอมรับโดยใช้ค่าพิจารณาหลายอย่างประกอบกันเช่น ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์( r²),   ค่า Standard Error of Calibration (SEC),  Standard Error of Prediction (SEP)  และค่าBias เป็นต้น   ซึ่งจะต้องทำการศึกษาต่อไป

Abstract

The NIRS technique was conducted to predict the chemical composition of fishmeal and aquatic feeds.  Bran & Lubbe model InfraAlyzer 2000 was used to evaluate fishmeal, commercail fish and shrimp feeds. Multiple linear regression by Sesame software version 2.1 was applied. Bran & Lubbe model InfraAlyzer 500 was used to evaluate the shrimp feeds that were prepared in laboratory.  Both Multiple linear regression and Partial least square regression By NSAS and Unscrambler software version 6.01 were used.   All calibration equations and validation results were examined.

            The results showed that Bran & Lubbe model InfraAlyzer 2000 by Sesame software  can  predict the chemical composition of fish feeds accurately but not on fishmeal and  shrimp feeds.  The validation of both fishmeal and shrimp feeds were not satisfactory results.  The study with Bran & Lubbe model InfraAlyzer 500 By NSAS and Unscrambler software were accepted in evaluate the shrimp feeds that were prepared in laboratory.  

There are trend to use NIRS technique to evaluate the chemical composition of feed ingredient and aquatic feed in the near future.  But the standard criteria will be needed to set up in order to accept this technique for feed quality control.