การขยายพันธุ์ใบพายเขาใหญ่โดยวิธีเลี้ยงเนื้อเยื่อ

Micropropagation of Crypts Cryptocoryne balansae

 

มณีรัตน์ หวังวิบูลย์กิจ                                                                                                                           Maneerat Wangwibulkit

 

บทคัดย่อ

            การทดลองขยายพันธุ์ใบพายเขาใหญ่โดยใช้วิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ พบว่าวิธีการฟอกฆ่าเชื้อเนื้อเยื่อเริ่มต้นที่ได้ผลและมีอัตรารอดสูงที่สุด คือ การฟอกฆ่าเชื้อตายอดใบพายเขาใหญ่ โดยการแช่ในคลอรอกซ์ 10 เปอร์เซ็นต์ นาน 10 นาที ล้างออกด้วยน้ำกลั่นนึ่งฆ่าเชื้อแล้ว 3 ครั้ง ๆ ละ 2 นาที แล้วแช่ในคลอรอกซ์ 5 เปอร์เซ็นต์ นาน 15 นาที ล้างออกด้วยน้ำกลั่นนึ่งฆ่าเชื้อแล้ว 3 ครั้ง ๆ ละ 2 นาที จากนั้นจึงนำไปเลี้ยงในอาหารสังเคราะห์สูตร MS ของ Murashige and Skoog (1962) ที่เติมสารควบคุมการเจริญเติบโต 2 ชนิด คือ NAA ความเข้มข้น 0, 0.2, 0.3 และ 0.4 มิลลิกรัมต่อลิตร ร่วมกับ BA ความเข้มข้น 0, 1, 2 และ 3 มิลลิกรัมต่อลิตร เป็นเวลา 12 สัปดาห์ ผลการทดลองพบว่าอาหาร MS ที่เติม NAA 0.3 มิลลิกรัมต่อลิตร ร่วมกับ BA 3 มิลลิกรัมต่อลิตร สามารถชักนำให้ตายอดของใบพายเขาใหญ่เกิดต้นอ่อนใหม่ที่มีความแข็งแรงสมบูรณ์ ในปริมาณมากที่สุดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P<0.001) และปริมาณ NAA ที่เพิ่มขึ้นมีแนวโน้มทำให้การชักนำต้นอ่อนของใบพายเขาใหญ่ลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ       (P<0.001)

 

คำสำคัญ : ใบพายเขาใหญ่, ใบพายมวกเหล็ก, การเลี้ยงเนื้อเยื่อพรรณไม้น้ำ

 

Abstract

            The micropropagation of Crypts Cryptocoryne balansae was studied. The best method for surface sterilization was chlorox solution at 10% for 10 minutes and then washed 3 times in sterile water followed by chlorox solution at 5% for 15 minutes and washed 3 times in stenile water. The sterile apical buds were cultured by using the comtinations of NAA at 0,0.2,0.3,0.4 mg/L and BA at 0,1,2,3, mg/L supplemented in MS media. After 12 weeks, Shoot proliferation from the apical bud explants were significantly enhanced by the addition of NAA 0.3 mg/L and BA 3 mg/L in MS media (P<0.001). A large amount of NAA tended to decrease shoot proliferation in       C. balansae in vitro culture (P<0.001).

 

Keywords : Aquatic plant tissue culture, Crypotocoryne balansae, Crypts