บทคัดย่อ
         

อิริโดไวรัสทำให้เกิดความเสียหายต่ออุตสาหกรรมการเพาะเลี้ยงปลาทะเลและปลาสวยงามน้ำจืด  ในการศึกษาในครั้งนี้ได้แยกอิริโดไวรัสจากปลากะพง (Lateolabrax spp) วัยอ่อน ที่รวบรวมจากบริเวณทะเลจีนใต้  ปลากะพงแดง (Chrisophylus (=Paglus) major) ที่เลี้ยงในประเทศญี่ปุ่น ปลากะรัง (Epinephelus spp )ในประเทศไทย และจากปลาสวยงามน้ำจืดคือ ปลา African lampeye (Aplocheilichthys normani)  และปลากระดี่แคระ (Colisa lalia) จากประเทศอินโดนีเซียและประเทศมาเลเซีย ปลาที่ทำการศึกษาทั้งหมดแสดงอาการป่วยและมีลักษณะการเปลี่ยนทางเนื้อเยื่อที่เหมือนกัน โดยพบการเกิดของ inclusion body และการตายของเซลในส่วนของ เซลม้ามและตับ   ลักษณะของไวรัสที่แยกได้ เป็นรูปหกเหลี่ยม มีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 140-200 nm. การศึกษาความสามารถในการติดเชื้ออิริโดไวรัส ระหว่างปลาสวยงามน้ำจืดชนิดเดียวกันและต่างชนิด และจากปลาทะเลสู่ปลาสวยงามน้ำจืด พบว่าไวรัสที่แยกได้จากปลา African lampeye สามารถทำให้เกิดโรคในปลากระดี่มุก (Trichogaster leeri) และไวรัสที่แยกจากปลากะพงแดง  สามารถทำให้เกิดโรคในปลากระดี่มุกได้เช่นเดียวกัน  เพื่อศึกษาว่าไวรัสที่แยกได้จากปลาทะเลและปลาสวยงามน้ำจืดเป็นไวรัสในกลุ่มเดียวกันจึงได้ออกแบบชุด primer ที่มีความจำเพาะต่อ ATPase (adenosine 5′-triphosphatase) gene และ MCP (major capsid protein) gene  ของอิริโดไวรัสและ sequence PCR product  ของไวรัสที่นำมาทดสอบทั้ง 5 สายพันธุ์ พบว่าทั้ง 5 สายพันธุ์มีลักษณะทางพันธุกรรมใกล้เคียงกันและมีความแตกต่างจากไวรัสในสกุลอื่นในครอบครัว Iridoviridae คือ Ranavirus, Lymphocystivirus และ Iridovirus
 

Abstract

          Iridovirus infection induces serve epizootics causing mass mortalities in several species of marine and freshwater ornamental culture fishes. Iridovirus infected fishes were collected from marine fishes; sea bass that the seedling was captured in South China Sea, red sea bream which are cultured in Japan, brown-spotted grouper farmed in Thailand and ornamental freshwater fishes; African lampeyes were cultured in Sumatra Island, Indonesia, and dwarf gouramis cultured in Malaysia.  All of iridovirus-infected fishes histopathologically showed the systemic formation of inclusion body-bearing cells and necrosis of virus-infected splenocytes and hematopoietic cells. Virions of tropical iridovirus had a hexagonal outline. The edge to edge diameters of virions varied from 140 to 200 nm.  Experimental infection with an iridovirus isolated from African lampeyes(ALIV) and red sea bream (RSIV) revealed pathogenicity of ALIV to  African lampeyes  and pearl gourami; RSIV to pearl gourami. The designed primer sets were designed for viral DNA encoding the ATPase gene and major capsid protein (MCP) gene of iridovirus and sequenced the PCR products derived from 5 isolated iridoviruses. The ATPase gene and the MCP gene of 5 viral isolates were highly homologous. However, these sequences were far different from genus Ranavirus, Lymphocystivirus and Iridovirus in Family Iridoviridae.