บทคัดย่อ
ศึกษาอัตราการจับ
ความหลากหลายของชนิดสัตว์น้ำ และใช้เทคนิค Multivariate analysis
เปรียบเทียบความคล้ายคลึงขององค์ประกอบชนิดสัตว์น้ำก่อนและหลังการจัดสร้างแหล่งอาศัยสัตว์ทะเลจังหวัดปัตตานี
ซึ่งจัดวางแท่งคอนกรีตระหว่างเดือนพฤษภาคม-กรกฎาคม 2537
การศึกษากระทำในปี 2536-2538
โดยสุ่มตัวอย่างสัตว์น้ำจากเครื่องมืออวนจมกุ้ง อวนจมปู อวนจมปลาทราย
อวนลอยปลาทู เบ็ดตกปลา และลอบหมึก รวม 208 เที่ยว พบว่า
หลังการจัดสร้างแหล่งอาศัยสัตว์ทะเล
อัตราการจับสัตว์น้ำของอวนจมปลาทรายเพิ่มขึ้น 5 เท่า เครื่องมืออื่นๆ
เพิ่มขึ้น 2 เท่า ยกเว้นเบ็ดตกปลาเพิ่มขึ้น 1.3 เท่า
จำนวนชนิดสัตว์น้ำที่จับได้เพิ่มขึ้นทุกเครื่องมือ
ทั้งนี้การลงแรงประมงจำนวนมากในแหล่งอาศัยสัตว์ทะเลโดยขาดการจัดการที่ดีอาจจะเป็นสาเหตุทำให้อัตราการจับสัตว์น้ำของเครื่องมือบางประเภทไม่เพิ่มขึ้นในปี
2538 และจำนวนชนิดสัตว์น้ำที่จับได้ลดลง
องค์ประกอบชนิดสัตว์น้ำก่อนและหลังการจัดสร้างจากเครื่องมือประมงต่างๆ
ส่วนใหญ่แตกต่างกันมาก (Bray-Curtis similarity น้อยกว่า 60%)
ส่วนอวนจมปลาทราย และลอบหมึก
มีองค์ประกอบชนิดสัตว์น้ำก่อนและหลังการจัดสร้างฯ
คล้ายคลึงกันมาก
แนวความคิดของชาวประมงต่อการจัดการแหล่งอาศัยสัตว์ทะเลในปี
2544 ชาวประมงต้องการให้มีการจัดสร้างแหล่งอาศัยสัตว์ทะเลอีก
ทั้งนี้ต้องการให้รัฐบาลแก้ปัญหาเรืออวนลาก อวนรุน และอวนล้อมพาณิชย์
ที่เข้ามาทำการประมงบริเวณแหล่งอาศัยสัตว์ทะเลก่อนการจัดสร้างครั้งต่อไป
ซึ่งจากการดำน้ำสำรวจในปี 2538 แม้ว่าพบสัตว์น้ำชุกชุมแต่พบซากอวนลาก
และอวนจมกุ้งขาดติดแท่งคอนกรีตเป็นจำนวนมาก
คำสำคัญ :
แหล่งอาศัยสัตว์ทะเล, ปะการังเทียม, ประมงทะเลพื้นบ้าน,
เครื่องมือประมง
Abstract
Catch per unit effort (CPUE), species diversity, catch composition
and multivariate analysis by using Bray-Curtis similarity were used
for comparation between before and after the artificial reef
installation in Pattani during 1993-1995. The artificial reef was
installed during May to July in 1994. The 208 catch composition
samples from shrimp trammel net, crab gill net, whiting gill net,
mackerel gill net, hook and line and squid trap were collected. The
result was found after the artificial reef installation that catch
rate of whiting gill net increased 5 times, and 2 times for other
fishing gears except hook and line increased 1.3 times. The numbers
of species were caught by all types of fishing gears increased.
Anyway, high fishing effort as small-scale and commercial fishing
activities in the artificial reef area without suitable management
might be a cause of their CPUEs not increase in 1995. While the
number of species decreased in 1995. Catch composition of most
fishing gears before and after the artificial reef installation were
different (Bray-Curtis similarity less then 60%) but catch
composition of whiting gill net and squid trap had high similarity.
The attitude of fishermen on the artificial reef management was
interviewed in 2001. The result was found that the fishermen still
need more artificial reefs installation. But they need the
government solve the problem of trawlers, push netters and
commercial purse seiners in the artificial reef area before continue
the future installation. Diving survey in artificial reef area in
1995 was found that there were not only high abundance of fish but
also a lot of damaged trawler net and shrimp trammel net attached
the concrete blocks.
Keywords : artificial reef, small-scale
fisheries, fishing gear
|