บทคัดย่อ

          การเพาะพันธุ์ปลาหมอในสภาพน้ำพรุ ดำเนินการทดลอง ณ พื้นที่พรุดอนนา จังหวัดปัตตานี ระหว่างเดือนสิงหาคม-พฤศจิกายน พ.ศ. 2542 โดยรวบรวมพ่อแม่พันธุ์ปลาหมอจากพรุดอนนา นำมาเลี้ยงในกระชังเป็นเวลา 2 เดือน คัดเลือกพ่อแม่พันธุ์ปลาที่มีความสมบูรณ์เพศทำการเพาะพันธุ์โดยวิธีการฉีดกระตุ้นด้วยฮอร์โมนสังเคราะห์ buserelin acetate ในระดับความเข้มข้น 5, 10, 15 และ 20 ไมโครกรัมต่อกิโลกรัม ร่วมกับยาเสริมฤทธิ์ domperidone 10 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมในทุกระดับความเข้มข้นของฮอร์โมน ฉีดกระตุ้นพ่อแม่พันธุ์ปลาเพียงครั้งเดียว แล้วปล่อยให้ผสมพันธุ์วางไข่ในน้ำพรุที่มีค่าความเป็นกรดเป็นด่าง(pH) เท่ากับ  2.9, 4.3, 4.9 และ 5.6 ในสัดส่วนเพศผู้ต่อเพศเมียเท่ากับ 2 : 1 พบว่าที่ระดับความเข้มข้นของฮอร์โมน 5 ไมโครกรัมต่อกิโลกรัมไม่สามารถกระตุ้นให้พ่อแม่พันธุ์ปลาหมอผสมพันธุ์วางไข่ในทุกค่าความเป็นกรดเป็นด่าง(pH)ของน้ำพรุ ในขณะที่ระดับความเข้มข้นของฮอร์โมน 10, 15 และ 20 ไมโครกรัมต่อกิโลกรัมสามารถกระตุ้นให้พ่อแม่พันธุ์ปลาหมอผสมพันธุ์วางไข่ได้ในน้ำพรุที่มีค่าความเป็นกรดเป็นด่าง (pH) เท่ากับ 4.3, 4.9 และ 5.6  โดยมีระยะเวลาตกไข่ จำนวนแม่พันธุ์ที่ตกไข่ อัตราการผสม อัตราการฟัก และอัตรารอด ไม่แตกต่างกันทางสถิติ (p>0.05)

คำสำคัญ:  ปลาหมอ (Anabas testudineus (Bloch, 1792))  เพาะพันธุ์  พรุ

Abstract

           Induced breeding of Climbing Perch, Anabas testudineus (Bloch, 1792) was conducted at Donna peatswamp, Pattani during August-November 1999. The brooders were collected from peatswamp area, Donna peatswamp, and reared in cages in peatswamp for 2 months. The breeding was conducted via synthesis hormone injection buserelin acetate in the intensity level of 5, 10, 15 and 20 micrograms/kg as well as domperidone of 10 micrograms/kg. The brooders were injected one time and left to spawn naturally in the peat water at pH 2.9, 4.3, 4.9 and 5.6 in the sex ratio between male and female as 2 : 1.      It was found that at the intensity level of 5 micrograms/kg, hormone could not enhance the fishes to breed and lay eggs under every    pH level. However, at the intensity level of 10, 15, and 20 micrograms/kg could enable the fishes to spawn in the peat water at pH 4.3, 4.9, and 5.6. Spawning time, quantity of the brooder spawn, fertilization rate, hatching rate, and survival rate were not statistical significantly different (p>0.05).

Keywords:  Climbing perch (Anabas testudineus (Bloch, 1792)),  Breeding,  Peatswamp